Oscarowe ciekawostki 2026

Korzystając z licznych źródeł, ale też z obserwacji Oscarów na przestrzeni wielu minionych lat, przygotowałem zestaw ciekawostek związanych bezpośrednio lub pośrednio z tegoroczną edycją tych nagród.

 

Tylko cztery filmy w tym roku zdobyły wiele Oscarów. Są to: „Jedna bitwa po drugiej” (6), „Grzesznicy” (4), „Frankenstein” (3) i „K-popowe łowczynie demonów” (2).

 

To szósty rok z rzędu (od  „Nomadland”  z 2020 roku do „Jedną bitwę po drugiej” z 2025 roku), w którym zwycięzca nagrody dla najlepszego filmu zgarnął również nagrodę aktorską. To druga najdłuższa seria w historii. Rekordowa seria trwała siedem kolejnych lat (od „Going My Way” z 1944 roku do „All About Eve” z lat 50.), zanim „Amerykanin w Paryżu”  (który nie zdobył żadnych nominacji aktorskich) przerwał tę passę.

 

Paul Thomas Anderson zdobył swojego pierwszego Oscara w karierze, w dodatku od razu zdobył trzy (produkcja, reżyseria i scenariusz). Wcześniej był nominowany aż 11 razy. Osiągnięcie Andersona jest imponujące, bo w całym sezonie nagród zdobył on niemal wszystkie najważniejsze wyróżnienia za reżyserię „Jednej bitwy po drugiej” (Złoty Glob, Gildia Reżyserów, BAFTA i in.), a do tego ma nagrody za reżyserię z Cannes („Lewy sercowy”), Berlina („Aż poleje się krew” i Złoty Niedźwiedź za „Magnolię”) i Wenecji („Mistrz”).

 

„Grzesznicy” to nie tylko film z największą liczbą nominacji w historii, ale po gali także film z największą liczbą przegranych nominacji. Film zdobył 16 nominacji, otrzymał 4 Oscary, co oznacza przegraną aż w 12 kategoriach. Nikt wcześniej nie przegrał aż w tak dużej liczbie kategorii.

 

Docenieni 4 Oscarami „Grzesznicy” są obecnie najczęściej nagradzanym filmem o wampirach w historii. Poprzednim filmem o wampirach z największą liczbą Oscarów był „Dracula” Coppoli (1992), który zdobył 3 Oscary.

 

Wszystkie role aktorskie docenione Oscarami, powtórzyły swoje wyniki z tegorocznych Nagród Aktorów. Co podkreśla, jak ważne są to wyróżnienia. Jednak doceniona Nagrodami Aktorów obsada „Grzeszników” nie przyniosła filmowi Oscara dla najlepszej produkcji roku.

 

Doceniona za „Grzeszników”, pochodząca z Filipin, Autumn Durald Arkapaw jest pierwszą kobietą w historii, która zdobyła Oscara w kategorii Najlepsze Zdjęcia. Wcześniej nominacje w tej kategorii zdobywały: Rachel Morrison za „Mudbound” (2018), Ari Wegner za „Psie pazury” (2021) i Mandy Walker za „Elvisa” (2022). Arkapaw została również pierwszą osobą czarnoskórą dowolnej płci, która wygrała tę kategorię.

 

Michale B. Jordan został szóstym czarnoskórym aktorem z Oscarem za najlepszą pierwszoplanową rolę męską. Wcześniej nagrody te zdobyli: Sidney Poitier, Denzel Washington, Forrest Whitaker, Jamie Foxx, Will Smith. W dodatku Jordan jako pierwszy w historii został doceniony za rolę... wampira (rola podwójna, ale jednak).

 

Doceniona Oscarem za rolę w „Hamnecie” Jesse Buckley, jest pierwszą w historii irlandzką aktorką, która zdobyła Nagrodę Akademii w głównej kategorii.

 

Sean Penn doceniony Oscarem za „Jedną bitwę po drugiej” jest ósmym aktorem w historii, który otrzymał minimum trzy aktorskie Oscary. Pozostali docenieni to: Meryl Streep, Jack Nicholson, Daniel Day-Lewis, Frances McDormand, Ingrid Bergman, Walter Brennan i Katharine Hepburn. Ta ostatnia ma rekordową liczbę czterech Oscarów.

 

Sean Penn nie pojawił się na Oscarach, aby odebrać nagrodę. To nie było zaskoczeniem. Za to ciekawe jest, że Penn był w tym czasie w Ukrainie i Warszawie. U naszych sąsiadów spotkał się z prezydentem, aby raz jeszcze okazać swoje wsparcie dla Ukrainy. Oscara odebrał za niego Kieran Culkin, który zażartował: „Nie mógł tu być dziś wieczorem albo nie chciał”. I pamiętajmy, że na znak protestu Penn planował oddać poprzednie Oscary Ukrainie, aby przetopiła je i by wsparły wojnę z Rosją.

 

Dzięki sukcesowi „Wartości sentymentalnej” Norwegia zdobyła swojego pierwszego w historii Oscara za najlepszy film międzynarodowy/nieanglojęzyczny. W sumie Norwegia była nominowana siedem razy. W tym momencie krajem, który ma największą liczbę nominacji w tej kategorii, a nie zdobył Oscara, jest Izrael, który ma ich 10.

 

Podczas tegorocznej gali zanotowano siódmy w historii Oscarowy remis. W tym roku miało to miejsce w kategorii doceniającej krótkometrażowe filmy aktorskie. Pozostałe remisy miały miejsce w kategoriach: najlepszy aktor (1932), krótkometrażowy film dokumentalny (1950), aktorka pierwszoplanowa (1969), dokument pełnometrażowy (1987), krótkometrażowy film aktorski (1995) i montaż dźwięku (2013 – „Skyfall” i „Wróg numer 1”)

 

Po raz pierwszy w historii przyznano Oscara w kategorii Casting. Zdobyła go Cassandra Kulukundis za "Jedną bitwę po drugiej". Wcześniej pracowała ona w tej dziedzinie przy tak głośnych produkcjach, jak: „Magnolia” i wszystkie inne filmy Andersona od tamtej pory, oraz przy m.in. „Ona” i „The Brutalist”.

 

"Frankenstein" Guillermo del Toro jest pierwszą adaptacją powieści Mary Shelley, która zdobyła Oscara, film del Toro zdobył ich w sumie trzy, za najlepszą scenografię, kostiumy i charakteryzację. Jednak motyw Frankensteina wykorzystano też w „Biednych istotach”, które doceniono Oscarami za kostiumy, scenografię i charakteryzację.

 

„Avatar: Ogień i lód” zdobył Oscara za efekty wizualne, a w sumie seria ta otrzymała już pięć Oscarów. Ten film jest trzecią franczyzą w historii, która zdobyła Oscary za efekty wizualne w pierwszych trzech częściach serii. Pierwsze były „Gwiezdne wojny” (1977, 1980, 1983), a drugi „Władca Pierścieni” (2001, 2002, 2003).

 

Doceniony za scenariusz oryginalny „Grzeszników”, Ryan Coogler, jest dopiero drugim afro-Amerykaninem, który otrzymał Oscara w tej kategorii. Wcześniej dokonał tej sztuki Jordan Peele za „Uciekaj!”. Obaj panowie nagrodzeni zostali za pracę przy horrorach.

 

Ludwig Goransson dołączył do innych Szwedów, którzy zdobyli trzy Oscary. Wcześniej dokonali tego: Ingrid Bergman (aktorstwo), Ingmar Bergman (film międzynarodowy) i Pere Halberg (dźwięk).

 

Bardzo cieszy Oscar dla Maćka Szczerbowskiego za krótkometrażową animację „Dziewczyna, która płakała perłami”. Piękny film! Laureat Oscara pochodzi z Poznania, skąd wyjechał z rodzicami w 1981 roku.

 

Największy przegrany tegorocznych Oscarów to film „Wielki Marty”, który mimo dziewięciu nominacji, nie zdobył ani jednego Oscara. Przed rokiem inny film z Timothee Chalametem, „Kompletnie nieznany”, mimo ośmiu nominacji, także nie zdobył żadnej nagrody. DiCaprio też czekał na swojego Oscara wiele lat, aż w końcu stoczył walkę z niedźwiedziem.

 

9 nominacji i 0 Oscarów to jeden z najgorszych wyników w historii. Gorzej wypadły tylko: 11-krotnie nominowane „The Turning Point” i „The Color Purple”, 10-krotnie nominowane „Gangs of New York”, „True Grit”, „American Hustle”, „The Irishman” i „Killers of the Flower Moon”. Inne dziewięciokrotnie nominowane, które nie wygrały, to „The Little Foxes”, „Peyton Place” i „The Banshees of Inisherin”.

 

Diane Warren przegrała 17. nominację w karierze i pobiła rekord największej liczy przegranych nominacji w karierze bez regulaminowego zwycięstwa, była to jej 9. nominacja z rzędu. Warren ma Oscara za całokształt twórczości.

 

[źródła: The Hollywood Reporter, Oscarioza, Gold Derby, The Film Experience i in.]