21 lutego odszedł Dan Simmons,
jeden z najważniejszych współczesnych autorów literatury gatunkowej. Twórca, którego
książki służyły, jako materiały do realizacji produkcji filmowych i
serialowych. Na podstawie jego twórczości nakręcono serial „Terror”, nad kilkoma
projektami prace trwają.
Jak przeczytać można na stronie Wydawnictwa Vesper, które wydawało twórczość Simmonsa: Zanim — za namową Harlana Ellisona — został zawodowym pisarzem, przez kilkanaście lat uczył literatury w szkole średniej. Debiutował w wieku trzydziestu siedmiu lat powieścią Pieśń bogini Kali (1985), nagrodzoną World Fantasy Award. Kilka lat później Hyperion przyniósł mu nagrodę Hugo i ugruntował pozycję jednego z najważniejszych autorów science fiction końca XX wieku.
W kolejnych latach Simmons konsekwentnie pokazywał, że nie zamierza zamykać się w jednej konwencji. Trupia otucha (Bram Stoker Award) pozostaje jedną z najważniejszych powieści grozy lat osiemdziesiątych. Terror (2007), oparty na udokumentowanej wyprawie sir Johna Franklina, był rzadkim połączeniem dyscypliny badawczej i literackiej wyobraźni. Cykl Ilium–Olimp pokazał z kolei skalę jego ambicji — spotkanie mitu homeryckiego ze spekulacją naukową i refleksją nad fundamentami kultury Zachodu.
W późniejszym okresie twórczości coraz częściej wychodził od historii — traktował ją nie jako dekorację, lecz jako materiał narracyjny. Abominacja była czymś więcej niż powieścią grozy: precyzyjnie udokumentowaną opowieścią o międzywojennej eksploracji Himalajów, w której realistyczny zapis wypraw wysokogórskich stopniowo przechodzi w narastające poczucie zagrożenia. Drood i Piąty kier dobrze domykają ten etap. W Droodzie Simmons wraca do postaci Charlesa Dickensa i prowadzi opowieść przez Wilkiego Collinsa — w dusznym, niepokojącym Londynie epoki wiktoriańskiej, gdzie fakty biograficzne zaczynają się mieszać z opioidalnym laudanum, obsesją i coraz mniej pewnym świadectwem narratora. W Piąty kier wprowadza Henry’ego Jamesa w historię z udziałem Sherlocka Holmesa, swobodnie mieszając realne postaci, literacką fikcję i konwencję kryminału. W obu książkach widać, jak pewnie potrafił operować tradycją literacką, a jednocześnie pozostać pisarzem czysto narracyjnym, potrafiącym przekuć suche fakty historyczne w pełnokrwistą opowieść.
Przez wszystkie lata, gdy w Wydawnictwie Vesper mieliśmy zaszczyt publikować książki Dana Simmonsa, nie opuszczało nas poczucie obcowania z autorem wyjątkowym i — co znamienne dla pisarzy naprawdę wielkiego formatu — nieprzewidywalnym. Równie swobodnie poruszał się w gatunkach takich jak horror, powieść historyczna i science fiction, przekształcając utrwalone wzorce i nadając im odmienną formę. Każda jego książka — niezależnie od tego, czy wracał do mitu Drakuli, opisywał historię rdzennych Amerykanów, czy sięgał po stylistykę powieści bildungsroman — miała własny literacki ciężar i wyraźną autonomię, wynikającą z rozpoznawalnego stylu oraz niemal obsesyjnej dbałości autora o detal i wiarygodność świata przedstawionego (Hyperion, Piąty kier, Abominacja, Trupia otucha, Terror).
Dan Simmons nigdy nie próbował schlebiać rynkowym trendom ani dominującym gustom. Dlatego jego powieści nie są świadectwem chwilowych mód — pozostają żywymi punktami odniesienia dla fantastyki, horroru i powieści historycznej.
Żegnamy autora, którego mieliśmy zaszczyt wydawać, czytać i niezmiennie cenić. Wybitni pisarze zostają z nami w książkach — i w rozmowach, które te książki wciąż wywołują. Dan Simmons zostanie w nich na zawsze.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz