„Fiord” filmem otwarcia Nowych Horyzontów

Aż 283 filmy z 92 krajów (w tym 43 polskie produkcje i koprodukcje), 245 pełnych i 43 krótkie metraże o łącznym czasie trwania 25 697 minut czekają na osoby uczestniczące w 26. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym TAURON Nowe Horyzonty. Filmem otwarcia będzie „Fiord”, zdobywca Złotej Palmy z Cannes.

W komunikacie organizatorów czytamy: Przed nami setki seansów w Kinie Nowe Horyzonty, Dolnośląskim Centrum Filmowym, pod gołym niebem na wrocławskim Rynku oraz w przestrzeni OPT Zamek w Leśnicy. Do tego wystawy, koncerty, spotkania i inne wydarzenia towarzyszące. Festiwal już po raz siódmy będzie można zaprosić także do swoich domów: część filmów będzie dostępna online (23 lipca – 2 sierpnia – pokazy stacjonarne, do 9 sierpnia – seanse online). Do Wrocławia przyjedzie niemal 500 gościń i gości z całego świata. Dziś odkrywamy wszystkie karty: oto program festiwalu!

Co na początek?

Nowe Horyzonty otworzy tegoroczny laureat Złotej Palmy na MFF w Cannes – Fiord (Fjord) w reżyserii Cristiana Mungiu, który na polskie ekrany wprowadzi Gutek Film. Najnowsze dzieło twórcy 4 miesięcy, 3 tygodni i 2 dni to mistrzowsko skrojony dramat moralno-sądowy skupiony wokół Lisbet i Mihaia Gheorghiu (w tych rolach fenomenalni Renate Reinsve i Sebastian Stan) – konserwatywnego małżeństwa, którego prywatne życie w małym norweskim miasteczku nagle staje się przedmiotem bezwzględnego publicznego osądu.

W wieczór otwarcia (23 lipca) Fiord zostanie zaprezentowany publiczności Nowych Horyzontów na kilku seansach. Poza nim, pierwsi festiwalowicze będą mieli okazję zobaczyć jeden z tytułów sekcji Mistrzynie/Mistrzowie, czyli Ostatniego konsjerża (The Souffler) Gastona Solnickiego, z Willemem Dafoe w tytułowej roli. Sekcję Oslo/Reykjavik otworzy Arru w reżyserii Elle Sofy Sary.

Pokazy Galowe oraz Mistrzynie, Mistrzowie: hity ze światowych festiwali

W tych sekcjach dominuje jedna barwa: głęboka czerwień niczym z dywanów rozkładanych na najważniejszych wydarzeniach filmowych świata. Prezentujemy tu tytuły, o których dyskutuje się na międzynarodowych festiwalach. Wrocławskie ekrany przejmą najgłośniejsze dzieła sezonu, w tym blisko 30 produkcji prosto z Lazurowego Wybrzeża. W sekcji Pokazy Galowe zobaczymy wyczekiwane, najnowsze produkcje od uznanych autorek i autorów, wśród których zagoszczą: Gorzkie święta (Amarga Navidad) Pedra Almodóvara, Papierowy tygrys (Paper Tiger) Jamesa Graya, Niespodziewane (All of a Sudden) Ryûsuke Hamaguchiego, Tchórz (Coward) Lucasa Dhonta, Czarna kula (La Bola Negra) Javiera Calvo i Javiera Ambrossiego, Natura miłości (The Beloved) Rodrigo Sorogoyena,  Josephine Beth de Araújo, Żółte listy (Gelbe Briefe) İlkera Çataka, Daleko od brzegu (Queen at Sea) Lance'a Hammera oraz intrygujący Ktoś we mnie (L'inconnue) Arthura Harariego.

Z kolei sekcja Mistrzynie, Mistrzowie to pokaz bezkompromisowego kina od autorek i autorów, którzy kształtują współczesny język filmu i są niezwykle bliscy nowohoryzontowej publiczności. Swoje premierowe dzieła zaprezentują tu: Hong Sang-soo (Dzień, w którym ona wraca), Tsai Ming-liang (Powrót do domu), Angela Schanelec (Moja żona płacze) oraz Nicolás Pereda (Cała reszta to szum). Mistrzowski zestaw dopełnią m.in. Dziennik panny służącej Radu Jude, Widzę budynki upadające niczym błyskawice Clio Barnard, Życie snem Valeski Grisebach oraz La Perra Domingi Sotomayor.

Filmy, które nas wybrały: Międzynarodowy Konkurs Nowe Horyzonty

Sekcja-wizytówka festiwalu to dwanaście bezkompromisowych, autorskich wizji, które powalczą o Grand Prix oraz Nagrodę Publiczności 26. MFF TAURON Nowe Horyzonty. Jak pisze Dorota Lech, dyrektorka festiwalu, tegoroczna selekcja to zaproszenie do ucieczki od bezpiecznych narracji i transcendentnego zatracenia się w kinie – to próba całkowitego poddania się filmom, które nas wybrały. W tym fascynującym, radykalnym zestawie znalazły się: 9 świątyń w drodze do nieba Sompota Chidgasornpongse, Barrio triste Stillza, Dryfy Milagros Mumenthaler, Everytime Sandry Wollner, Gradiva Marine Atlan, Miejsca obiecane Ivana Markovića, Pewnego razu w Harlemie Williama i Davida Greavesów, Spadający liść Aleksandre Koberidze, The Meltdown Manueli Martelli, Włosy, papier, woda... Nicolasa Graux i Minh Quý Truonga, Zawiany las Manon Coubii oraz Źródło życia Ivana Ostrochovského. O tym, do kogo trafi prestiżowe Grand Prix i 10 tys. euro, zdecyduje międzynarodowe jury, z kolei festiwalowa publiczność tradycyjnie wskaże laureata Nagrody Publiczności (7,5 tys. euro). Fundatorem Grand Prix jest Totalizator Sportowy, właściciel marki LOTTO, Partnerem sekcji oraz Nagrody Publiczności jest Grupa TAURON, a partnerem medialnym – TOK FM.

Międzynarodowe jury i pokazy „carte blanche”

Tegoroczny skład sędziowski tworzą wybitne osobowości świata krytyki, osoby kuratorskie, które w tym roku przywożą do Wrocławia unikalną nowość. Każda z osób jurorskich otrzymała od nas  carte blanche – pełną wolność wyboru jednego, rzadko wyświetlanego arcydzieła, które osobiście zapowie wrocławskiej publiczności. Ceniona krytyczka filmowa i redaktorka „Film Comment” Beatrice Loayza zaprezentuje Światło (1976) Jeanne Moreau – melodramat będący błyskotliwym metakomentarzem do kobiecej sławy. Maciej Nowicki, prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i współzałożyciel festiwalu WATCH DOCS, zaprosi na Powwow People (2025) Sky Hopinki – rozsadzający kolonialne schematy dokument o sile rdzennej wspólnoty. Selekcjonerka Berlinale i krytyczka „Variety”, Jessica Kiang, wybrała Nagi pocałunek (1964) Samuela Fullera, czyli bezwstydnie jaskrawy, uderzający w hipokryzję kryminał z jedną z najbardziej osobliwych scen otwarcia w historii kina. Caroline von Kühn, dyrektorka organizacji Oxbelly i producentka, pokaże Sen dłuższy niż noc (1976) Niki de Saint Phalle – surrealistyczną, awangardową baśń będącą rodzajem feministycznego egzorcyzmu. Z kolei Ashley Clark, dyrektor ds. kuratorskich w The Criterion Collection, przywiezie Indie Zachodnie (1979) Meda Hondo – monumentalny, rewolucyjny dramat muzyczny, nakręcony w całości na pokładzie zrekonstruowanego statku niewolniczego.

Kino autorskie w pełnym spektrum: retrospektywy

Utalentowane, bezkompromisowe, mające wyrazisty styl – to bohaterki międzynarodowych retrospektyw, w ramach których przyjrzymy się bliżej twórczości pionierek i liderek europejskiego kina. Prawdziwym wydarzeniem będzie przegląd dzieł 95-letniej Márty Mészáros – pierwszej dyplomowanej reżyserki na Węgrzech i pierwszej kobiety nagrodzonej Złotym Niedźwiedziem w Berlinie. Jej kino, reprezentowane m.in. przez zasilany młodzieńczą energią, musical Nie płaczcie ślicznotki! (1970), z czułością i uporem portretuje kobiety zdolne do podejmowania samodzielnych decyzji. Zupełnie inny, bezczelnie kampowy i erudycyjny świat otworzy przed nami Ulrike Ottinger – ikona niemieckiego eksperymentu i feminizmu, która w swoich barokowo precyzyjnych fantazjach potrafi zderzyć mit o Elżbiecie Batory ze współczesnym Wiedniem i Conchitą Wurst. Z kolei Marie Kreutzer, jedna z najciekawszych współczesnych autorek kina europejskiego (twórczyni głośnego W gorsecie), zaprosi widzów do przyjrzenia się bohaterkom stojącym o krok od egzystencjalnego przesilenia. Zobaczymy jej pełną filmografię – od debiutanckiego Bez ojca po prezentowany w tegorocznym konkursie w Cannes, niepokojący dramat Gentle Monster (z Léą Seydoux). Zarówno Ottinger, jak i Kreutzer odwiedzą Wrocław osobiście, gdzie obie poprowadzą także masterclass.

Na styku sztuki i emocji: retrospektywa Łukasza Rondudy

Nie sposób nie poświęcić osobnego akapitu wyjątkowej retrospektywie twórczości Łukasza Rondudy – reżysera, który nowohoryzontowość ma wpisaną w swoje artystyczne DNA. Autor Performera, Serca miłości czy nagrodzonych Złotymi Lwami Wszystkich naszych strachów to mistrz w komponowaniu złożonej palety emocji oraz budowaniu pomostów między różnymi perspektywami i wrażliwościami; światem sztuki współczesnej a kinem narracyjnym. Głównym punktem tego przeglądu będzie polska premiera jego najnowszego filmu Powiedz mi, co czujesz.

Ronduda będzie gościem festiwalu, weźmie udział w spotkaniach i masterclass, a pokazom towarzyszyć będzie wyjątkowy zestaw znakomitych gościń i gości – we Wrocławiu pojawią się m.in. Anda Rottenberg, Robert Bolesto, Daniel Rycharski oraz Patryk Różycki.

W pełnym słońcu: Tropikalny Gotyk

Na przełomie lipca i sierpnia Wrocław potrafi udawać tropiki całkiem przekonująco. Powietrze gęstnieje, słońce trzyma się skóry, a rozgrzane miasto zaczyna produkować własne miraże. W takich warunkach gotyk nie musi czekać na blask księżyca – może wyjść prosto w pełne światło. Zapraszamy do sekcji Tropikalny Gotyk: dusznej, lepkiej opowieści o kinie, w którym horror rodzi się nie z chłodu, ale z nadmiaru światła, wilgoci i obfitości. Zamiast klasycznej czerni oglądamy tu kolory tak nasycone, jak odcienie tropikalnych kwiatów i owoców dojrzałych do granicy rozpadu. Ten wyjątkowy filtr, od pół wieku obecny w kinematografiach Ameryki Łacińskiej, z powodzeniem łączy elementy nadprzyrodzone z lokalnym folklorem oraz krytyką społeczną, stając się jednym z najważniejszych narzędzi do eksploracji dziedzictwa postkolonialnego.

Owocem połączenia gotyckiej wrażliwości i „smutku tropików” jest kino wizualnie bujne i obfitujące w symbole. W programie sekcji prześledzimy ten fenomen, zestawiając ze sobą arcydzieła będące absolutną podstawą gatunku oraz ich intrygujące, współczesne interpretacje. Z jednej strony kinomani zobaczą kultowe, klasyczne tytuły, takie jak Czysta krew (Pura Sangre) Luisa Ospiny czy Posiadłość Araucaima (La mansión de Araucaima) Carlosa Mayolo. Nową energię i współczesne, uliczne oblicze nurtu zaprezentują m.in. niepokojący dramat Jak przycinać róże (Rosebush Pruning) Karima Aïnouza oraz hipnotyzująca Gąska (Oca) Karli Badillo.

Światła i cienie: sekcje festiwalowe

Podróż przez filmowe światy tegorocznej edycji przynosi zupełnie nowe wektory kinowego światła. W sekcji Trzecie Oko: Klub Złamanych Serc kobiece spojrzenie kieruje się w stronę opowieści o nieszczęśliwych miłościach, źle ulokowanych uczuciach i tragicznych finałach wielkich love story. Reżyserki badają tu nowe formy bliskości, które rodzą się po końcu romantycznych złudzeń. Co więcej, po wybranych seansach z tej sekcji, pokiereszowane serca widzów miłosną wróżbą koić będzie Aleksandra Nowak – pisarka, aktywistka i twórczyni podcastu „rozświetlOne”, która w kinowych przestrzeniach wykorzysta emancypacyjny potencjał tarota. Z kolei polskie krótkie metraże w ramach Shortlisty (kuratorowanej przez Piotra Czerkawskiego) zostaną zaprezentowane w tym roku jako nietuzinkowe muzeum – osobliwy gmach, w którym zamiast sztywnych reguł zwiedzania czeka piętnaście tytułów wymykających się prostym klasyfikacjom.

 

Zawędrujemy także na Daleką Północ – w ramach sekcji Oslo/Reykjavik, przygotowanej we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej (koordynatorem Funduszy Norweskich i EOG w Polsce). Szukający najbardziej odjechanych filmów powinni natychmiast skierować wzrok na Nocne Szaleństwo. Eksplozję twórczości z pogranicza kina i sztuki zapewni Front Wizualny, a koloryt europejskiej współpracy zobaczymy w konkursowej sekcji Smart7. Najciekawsze  dzieła tegorocznego sezonu, debiuty oraz nowe filmy twórców będących już od jakiegoś czasu na fali wznoszącej tradycyjnie wypełnią Odkrycia oraz Fale. Z kolei sekcja Lost Lost Lost udowodni, że prawdziwe filmowe bogactwo kryje się poza obiegiem dystrybucyjnym i wielkimi imprezami. Festiwal pamięta także o najmłodszych: sekcja Młode Horyzonty udowadnia, że kino dla dzieci to nie infantylne kolorowanki, lecz mądre, pięknie zrealizowane historie.

Festiwal w liczbach

283 filmy na festiwalu, w tym 240 pełnometrażowych i 43 krótkometrażowych

622 seanse

92 – liczba krajów, z których filmy znalazły się w programie

25 697 minut – łączny czas trwania wszystkich filmów

niemal 500  gościń i gości na festiwalu (łącznie z uczestniczkami i uczestnikami wydarzeń branżowych)

4163 – łączna liczba foteli kinowych i miejsc dla osób uczestniczących w festiwalu

185 osób czuwających nad organizacją festiwalu

225 wspaniałych osób wolontariackich [wybór na podstawie informacji prasowej]