Zrekonstruowany przez Polaków film w Nowym Jorku

„A Spring for the Thirsty, A Well for the Thirsty” („Krynycja dlja sprahlych”), jeden z najważniejszych filmów ukraińskiego kina poetyckiego, zostanie pokazany podczas tegorocznego New York Film Festival w sekcji Revival. Film w nowej wersji został zrekonstruowany w 4K przez polskie studio postprodukcji Fixafilm, przy wsparciu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.

Film Jurija Illienki z 1965 roku powstał jako jego pełnometrażowy debiut reżyserski i dziś uznawany jest za jedno z kluczowych dzieł ukraińskiej szkoły kina poetyckiego. Illienko, po ukończeniu prestiżowego WGIK-u w Moskwie, zdecydował się wrócić do Kijowa, gdzie wraz z poetą Iwanem Draczem stworzył niezwykłą, pozbawioną konwencjonalnej malowniczości wizję ukraińskiej wsi. Film podejmuje również temat traumy II wojny światowej i pamięci, unikając jednak heroicznego czy patetycznego tonu.

Jak pisze Olena Honcharuk, dyrektorka Dovzhenko Centre:

Ze względu na tzw. „odchylenia ideologiczne” film został zakazany przez władze i powrócił do publiczności dopiero w 1987 roku, wraz z początkiem pierestrojki. Dziś, oglądany w kontekście trwającej wojny w Ukrainie, zyskuje nowe znaczenia i ponownie stawia pytania o pamięć, tożsamość i możliwość jej zachowania.

Rekonstrukcja filmu została wykonana w 2026 roku przez Fixafilm we współpracy z archiwum filmowym Dovzhenko Centre, na licencji udzielonej przez Dovzhenko Film Studio i przy wsparciu finansowym Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Prace przeprowadzono na podstawie oryginalnego negatywu 35 mm przechowywanego w Dovzhenko Centre. Ze względu na sytuację w Ukrainie materiał został zeskanowany na miejscu, w Kijowie, a następnie poddany cyfrowej rekonstrukcji w laboratorium Fixafilm. Nowa rekonstrukcja miała swoją międzynarodową prezentację w czerwcu tego roku podczas prestiżowego festiwalu Il Cinema Ritrovato w Bolonii, gdzie film pokazano w sekcji Recovered & Restored. Fixafilm to warszawskie studio postprodukcji działające od 2012 roku, specjalizujące się m.in. w digitalizacji i cyfrowej rekonstrukcji filmów. Firma ma na koncie ponad 300 odrestaurowanych filmów, w tym dzieła takich twórców jak Orson Welles, Siergiej Paradżanow, Dario Argento, Andrzej Wajda, Wojciech J. Has czy Andrzej Żuławski. Rekonstrukcje realizowane przez Fixafilm regularnie trafiają do programów najważniejszych międzynarodowych festiwali i instytucji filmowych. Prace studia były prezentowane m.in. podczas La Biennale di Venezia, New York Film Festival, w Film at Lincoln Center czy na BFI London Film Festival. „A Spring for the Thirsty, A Well for the Thirsty” dołącza tym samym do grona światowych dzieł filmowych, które dzięki współpracy archiwów i specjalistów od cyfrowej rekonstrukcji oraz wsparciu instytucji publicznych, w tym PISF, mogą ponownie zaistnieć na światowych ekranach. [źródło pisf.pl]