„Diabły” Kena Russella w polskich kinach

Na 23 października zapowiadana jest kinowa premiera odrestaurowanej kopii filmu „Diabły” w reżyserii Kena Russella. Ten kontrowersyjny film został odrestaurowany w 4K, pokaz premierowy odbył się na tegorocznym festiwalu w Cannes.

Ta nowa rekonstrukcja arcydzieła Kena Russella w rozdzielczości 4K została zmontowana z oryginalnego negatywu kamery. Dźwięk filmu został zremasterowany z oryginalnej angielskiej taśmy kompozytowej 35 mm. Według dostępnych informacji film jest prezentowany jako nieocenzurowana rekonstrukcja jednego z najbardziej niesławnych, okaleczonych filmów w historii współczesnych studiów filmowych. Film z Vanessą Redgrave i Oliverem Reedem w rolach głównych, wydany w 1971 roku, został poddany wtedy surowej cenzurze zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Stanach Zjednoczonych, nie tylko po premierze, ale także w trakcie i bezpośrednio po produkcji. Pod presją dystrybutorów i cenzorów, całe sceny zostały usunięte lub zmienione ze względu na skrajnie religijne i seksualne treści. Z czasem film Kena Russella stał się jednym z najbardziej znanych przypadków ingerencji studia filmowego w brytyjskim kinie, a jego reputacja tylko rosła.

W 1971 roku film zdobył nagrody dla najlepszego reżysera od dwóch najbardziej prestiżowych instytucji na świecie: 33. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji oraz amerykańskiej National Board of Review. Jego odbiór przez krytyków w kolejnych dekadach stał się jeszcze bardziej namiętny, a jego zwolennicy to artyści i historycy filmu, tacy jak Guillermo del Toro i Mark Kermode.

Akcja filmu rozgrywa się w XVII-wiecznym francuskim miasteczku ogarniętym religijną histerią po tym, jak ksiądz zostaje oskarżony o czary. „Diabły” najlepiej opisać jako obraz zbiorowego szaleństwa, gdzie władza i religia splatają się w przemoc i spektakl. Film jest hipnotyczny, ponieważ Russell popycha go w operowe skrajności – oscylując między groteskowymi obrazami a nagłymi, niepokojącymi momentami ciszy. To gorączkowe, niemal transowe doświadczenie.

Brytyjska wersja z kategorią wiekową X trwa około 1 godziny i 51 minut, a amerykańska wersja z kategorią wiekową R jest jeszcze krótsza i trwa około 1 godziny i 48 minut. Przez lata fani konstruowali nieoficjalne wersje, w tym fragmenty niesławnej sceny „Gwałtu na Chrystusie” oraz fragmenty scen więziennych z udziałem Grandiera (Oliver Reed). Mimo to, żadna z tych wersji nigdy nie została uznana za kompletną ani wiarygodną.

Przez lata próbowano odtworzyć pełną wersję filmu, ale Warner nie był specjalnie zainteresowany takim przedsięwzięciem. W 2004 roku Ken Russell zmontował prywatnie "Diabły" w wersji, która była najbliższa jego wizji. Ta wersja montażowa, ale po rekonstrukcji cyfrowej, trafiła do Cannes a festiwal gościł żonę reżysera.

16 października odbędzie się amerykańska premiera filmu i „Diabły” będą tam dostępne w kinach tylko przez tydzień. Od 23 października film trafi do wybranych polskich kin, a 30 października pojawi się w Wielkiej Brytanii i Irlandii.

Ken Russell był pionierskim brytyjskim filmowcem, nominowanym do Oscara, wizjonerem i twórcą takich klasyków jak „Tommy”, „Zakochane kobiety” i „Odmienne stany świadomości”. 3 lipca minęła setna rocznica urodzin Kena Russella.

Zwiastun "Diabłów" poniżej.