sobota, 2 lipca 2016

Michael Cimino nie żyje


W wieku 77 lat zmarł amerykański reżyser Michael Cimino, zdobywca Oscara za „Łowcę jeleni” i twórca niesławnych „Wrót niebios”.

Michael Cimino jest w historii kina dzięki „Łowcy jeleni”, ale to też twórca głośnego filmu „Wrota niebios”, który uznawany jest za jedną z największych porażek w historii kina. Ta wielka produkcja na początku lat 80-tych złamała karierę Cimino i przyczyniła się do upadku studia United Artists.

Cimino urodził się w Nowym Jorku, jego ojciec był wydawcą muzycznym, a matka projektantką kostiumów. W 1963 roku otrzymał tytuł magistra sztuk pięknych na Yale. W początkach kręcił reklamy telewizyjne dla korporacyjnych gigantów w USA. W 1971 roku przeniósł się do Los Angeles. Pisał scenariusze do głośnych produkcji, m.in. sequela „Brudnego Harry’ego”. Ten film, dzięki wstawiennictwu Clinta Eastwooda, otworzył mu drogę do debiutu reżyserskiego. „Piorun i Lekka Stopa” okazał się kasowym przebojem. Nakręcony w 1978 roku „Łowca jeleni” był wstrząsem dla Amerykanów, którzy pamiętali jeszcze świeżo wojnę w Wietnamie. I choć sam Cimino nie służył w Wietnamie, udało mu się znakomicie oddać panujące tam wojskowe realia.

W swojej karierze Cimino wyreżyserował tylko osiem filmów. Jego debiutem był nakręcony w 1974 roku „Piorun i Lekka stopa”, a drugi film w karierze to nakręcony w 1978 roku „Łowca jeleni”, który zdobył w sumie pięć Oscarów. W 1980 roku powstały „Wrota niebios”, które dziś po latach zyskują rzesze fanów, a zniszczone zostały głównie przez producentów i nieco przerośnięte ego reżysera, który poszedł w gigantomanię i nakręcił wielką westernową epopeję, ale jednak nie tak udaną, jak planowano. Ten film to obraz artysty w Hollywood, który planuje nakręcić dzieło, ale natrafia na opór i niezrozumienie. Historia tworzenia „Wrót niebios” to temat na wielki dokument i wiele książek. Film w swojej pierwotnej wersji trwał 325 minut, a reżyser nie chciał zgodzić się na cięcia. Dopiero naciski producentów spowodowały ograniczenie długości filmu do 219 minut. 19 listopada 1980 roku odbyła się premiera, a film uznany został za klapę. W kwietniu 1981 roku film skrócono do 149 minut, ale niewiele to pomogło. To co pokazano w Cannes, sam reżyser zbojkotował. Kosztujący blisko 40 mln film, przyniósł wpływy sięgające 4 mln dolarów, a Cimino zdobył Złotą Malinę. W 2012 roku na festiwalu w Wenecji zaprezentowano trwającą 216 minut wersję, pod którą ponownie podpisał się Cimino.

Po „Wrotach niebios” Michael Cimino nigdy już nie wrócił do czołówki hollywoodzkich twórców, choć zawsze cieszył się szacunkiem branży. W 1985 roku powstaje „Rok smoka” (Polskie akcenty poniżej!), w 1987 roku „Sycylijczyk”, w 1990 roku „Godziny rozpaczy” i w końcu w 1996 roku „Dogonić słońce”. Po raz ostatni wyreżyserował film w 2007 roku, kiedy to nakręcił jeden z segmentów projektu zatytułowanego „Kocham kino”.

Przez lata Michael Cimino próbował doprowadzić do realizacji wielu ciekawie zapowiadających się projektów, ale zaufania Hollywood po „Wrotach niebios” nie udało się odbudować.